Puroda Çekişin Tanımı
Çekiş, puroyu ağzınızla çektiğinizde hissettiğiniz direncin kısa tanımıdır ve bir puronun verdiği keyfin önemli kısmını belirler. Rahat çekişte duman pürüzsüz ilerler, ama ağzı boğmaz ve dili bastırmaz, ve bu his oturumun açılışından sonuna kadar sürerse puro rahatça keyif verir. Sıkı çekişte emmek zorlaşır, gevşek çekişte ise duman gereğinden bol gelir ve aroma ezilir. Örneğin don tomas robusto puro kısa boyuyla direnci çabucak anlatır, don tomas toro puro ise geniş gövdesi nedeniyle yumuşak ve geniş bir akış sunar, yani ağız dumanla dolup taşmadan aromayı ayırt etmeye fırsat verir. İki vitola yan yana denendiğinde aradaki değişim hemen anlaşılır. Bu yüzden ilk birkaç çekişe özen göstermek ve hissi not etmek yerinde olur, ve bu fark yalnızca boyutla ilgili değildir, sarım biçimi ile yaprak kalınlığı da etkili olur. Tat tarafı de hava akışıyla sıkı biçimde bağlantılıdır, çünkü hava azalınca aromanın yayılması de yavaşlar. Sonuç olarak çekişi anlamak, puroyu doğru değerlendirmenin ilk adımıdır, çünkü burada belirleyici nokta sayılardan çok damakta hissedilen denge hissidir.
Sıkı Çekişin Belirtileri ve Nedenleri
Sıkı çekişin en kolay fark edilen işareti, dudakları zorlayan ve dumanı güçlükle toplayamayan emme çabasıdır. Böyle bir durumda duman zayıflar, tat bastırılır ve yanma ucu kızışır, ve bu işaret tek başına puroyu kötü kılmaz, yine de dikkatli bir kontrol hak eder. Sebebi sıklıkla dolgunun gereğinden yoğun doldurulmasıdır, bazen de yaprakların hatalı dizilmesidir. Mesela choix supreme çekişi nasıl gibi yoğun bir yapıda direnç ihtimali artar; sıkı çekişli demi tasse ise kısa boyuyla daha hızlı bir akış vermeye meyillidir, ve bu ısınma boğucu bir duman yaratır, dengeli bir puroyu bile olduğundan kötü yansıtır. Nem de direnci büyütür, zira ıslak yaprak şişerek hava yolunu daraltır. Bu sebeple sıkı çekişe çabuk karar vermek yerine ilk olarak nem durumuna dikkat edin, çünkü dış görünüşe ve elle yoklamaya dayanmak çoğu zaman yeterli olmaz. Daha sonra kesimi ve dinlenme süresini sorgulayın, zira küçük bir ayar çoğu zaman yeter. Tek başına sıkılık her zaman üretim hatası anlamına gelmez, ve telaş ettiğinizde küçük bir direnç gerçek bir kusur gibi hissedilebilir.
Boşluklu Dolgunun Etkisi
Gevşek çekişte duman neredeyse kendiliğinden akar, ama bu rahat bir işaret sayılmaz çünkü puroyu kısa sürede eritir. Puro hızla yanar, duman keskin bir tona bürünür ve tat zayıf kalır, ve bu hız kutudaki adetleri planladığınızdan erken tüketir, oturumu da kısaltır. Kaynağı sık sık dolgudaki boşluklardır, yani tütünün gerektiği kadar doldurulmamasıdır. Grand marshall çekişi nasıl geniş yapısına rağmen hava akışının dengeli gitmesini arayan bir harman; kon tiki ne kadar rahat ise kutudaki adetlerin birbirine denk düşmesi bakımından izlenen bir örnektir, bu tabloda yapılacak en doğru hamle ısıyı dengede tutmaktır. Gevşeklik hissi edildiğinde çekişleri seyreltmek ısıyı dengelemeye yardımcı olur. Ucu nazikçe toplamak da bazen fark yaratır, yine de dolgu gerçekten boşsa tablo düzelmez, nem durumu ayrıca hesaba katılmalıdır, çünkü kuruluk gevşekliği çoğu zaman büyütür. O zaman kutudaki diğer adetleri denemek yerinde olur. Bu yüzden aşırı rahat çekiş, tek başına iyi puro göstergesi olmaz, bu sebeple aynı kutudan çıkan adetler arasında bile küçük değişimler görülmesi olağandır.
Puroyu Yakmadan Sınamak
Kuru çekiş denemesi, puroyu kestikten sonra ateşlemeden nazikçe çekip direnci yoklamaktır. Bu aşamada hava pürüzsüz geçerse durum yerindedir, yani puro yakılmaya elverişlidir, ve bu küçük hamle sonradan yaşanacak hayal kırıklıklarını önemli ölçüde törpüler. Hiç hava gelmiyorsa puro tıkalıdır; gereğinden çok geçerse boşluklu olabilir. Sıkı çekişli taínos puro gibi yumuşak bir onluk kutu için bu deneme pratiktir; templarios puro yanma testi ise sedir ve kakao notaları öne çıkan bir örnek olarak aynı kontrole elverişlidir, ve doğru yapıldığında puroya hiçbir zarar ulaştırmaz, merak eden herkes için kolaydır. Kuru tat da bu testte biraz anlaşılır ve yakınca gelecek tadın önizlemesini sunar. Puroda hoş olmayan bir koku varsa yakmadan önce bırakmak daha iyidir, ama ilk izlenim doğru çıksa bile yakıldıktan sonra tablo değişebilir. Testi kısa yapmak yeter, zira uzun süre çekmek ağza tükürük taşır. Sonucu not etmek ileride karşılaştırma verir, ve bu alışkanlık deneyimli içicilerin çoğunda bulunur, yeni başlayanlar için de güzel bir alıştırma yoludur.
Kesim Derinliği ve Direnç
Kesim şekli çekişi büyük oranda etkiler, çünkü dumanın geçiş yolu tam olarak kesimle belirlenir. Gereğinden az bir kesim hava yolunu dar bırakır, çok agresif bir kesim ise kapağı dağıtır ve dumanı gereksiz hızlandırır, ve böylece ağza giren duman hacmi ölçülü kalır, tat da biraz daha belirgin açılır. Düz bıçaklı kesim birçok vitolada iş görür, V biçimli ise ince purolarda faydalıdır. El rey w.i.h. 20 years gibi iri bir kutu ile fonseca cadetes ne kadar rahat gibi yumuşak bir seçenek farklı kesim seçimleri isteyebilir, ve ince purolarda bu ayrıntı çok daha önem kazanır, çünkü küçük bir hata hava yolunu hemen bozar. İyi bilenmiş bir alet kapağı yırtmaz. Körelmiş aletler ise örtü yaprağını hırpalayarak çekişi düzensizleştirir, ama her puro için aynı kesim uygun olmaz, deneyim zamanla en uygun ayarı öğretir. Kesimi kapağın çoğunu geçmeyecek ölçüde yapmak iyi bir kuraldır. Şüphe durumunda başta sığ kesip sonra lazımsa derinleştirin, çünkü kesilen parçayı geri koymak mümkün olmaz, ve bu ölçü puroyu korur, sonraki denemeler için de alan sağlar.
Kuru ve Nemli Puro Farkı
Nem, çekişin en sinsi sebeplerinden biridir, çünkü tütün yaprağı ortamdaki neme göre genişler. Çok nemli bir puro kabarır, hava yolu tıkanır ve çekiş zorlaşır, ve bu ölçüm küçük bir cihazla yapılabilir, sonunda epey rahatlık verir. Çok susuz puro ise çatlar, çekiş hafifler ve hızlı tükenir. Kuru ot cristales kavanoz gibi kavanozda gelen adetler nem yönünden özenle saklanmalıdır; sedir krema cristales onluk ise onluk paketiyle dengeyi kolayca tutar, ve bu durum içim sırasında belirgin biçimde daha acı bir duman getirir. İdeal nem oranı sıklıkla yüzde yetmiş dolayındadır. Bu denge çekişi tutarlı tutar ve farklı günlerde içilen adetler arasındaki sapmayı küçültür, ve bu fark yalnızca bir iki puroda değil, aynı kutuda ayrıca hissedilir. Nem ölçer kullanmak tahmin yürütmekten daha işe yarar. Puroyu kutusundan alıp hemen yakmak yerine birkaç an beklemek ayrıca faydalıdır, ama acele etmeden dinlendirmek çoğu zaman en güvenli yoldur. Düzenli denemelerde doğru nem düzeni, çekişin yıl boyunca benzer kalmasını kolaylaştırır.
Vitola ve Çapın Çekişe Etkisi
Vitola ve kalınlık çekişin karakterini belirler, bu yüzden ayrı formdaki purodan aynı direnci istemek yanıltıcıdır. Kalın formlu puro genellikle daha serin bir hava yolu sunar, ince olanlar ise daha zor kalabilir, ve bu ayrıntı seçim yaparken çoğu zaman göz ardı olur, oysa deneyimi büyük ölçüde etkiler. Sıkı çekişli tek cristales ince gövdesi nedeniyle çekişi yüklemez; decimos beşli yanma testi ise çok ince çubuklarıyla çabuk zamanda tükenir. Uzun ve hacimli vitolalarda duman geç bir yol kat ettiği için nispeten serin ulaşır, ve yanma süresi de çapa ve boya bağlı olarak kısalır. Bu sebeple direnç beklentisini boya ve çapa göre kurmak mantıklıdır. İnce çubukta hafif sıkılık normal karşılanır, çünkü ince kesitlerde hava ve duman sınırlı boşluk kullanabilir. Geniş çapta ise aynı sıkılık belirgin biçimde daha şüpheli görünür. Boyları aynı çıtayla tartmamak daha adildir, ve karşılaştırma yaparken aynı boy, çap ve nem koşullarını korumak yorumları çok daha güvenilir hâle getirir. Özetle çap ile boy birlikte düşünüldüğünde, değerlendirmeyi gerçekçi tutmak kolaylaşır.
Yakma Tekniği ve Çekiş Yönetimi
Yakma biçimi çekiş hissini değiştirebilir, çünkü ateşin ilk dakikalarda nasıl yayıldığı sonraki yanışı şekillendirir. Alevi puroya dokundurmadan çevirerek yakmak eşit yanmayı destekler, ve bu sabır isteyen hazırlık sonradan çıkabilecek sorunların çoğunu önler. Yanlış yakış tünel oluşturur, tünel ise çekişi aksatır. Sıkı çekişli minutos puro kısa yapısıyla kolayca yanar; sıkı çekişli tekli minutos ise tek sunulduğu için yakış denemesi çalışmaya uygundur, ve aynı düzen her vitolada küçük farklarla geçerli olur. Çekişleri altmış saniye aralıklarla sürdürmek ısıyı dengeler. Sönen purolarda nazikçe esip tekrar yakmak genellikle yeter, ama rüzgârlı ortamlarda bu denge hassaslaşır, daha sık müdahale ister. Külü erken silkelemek yerine doğal düşmeye bırakmak sıcaklığı istikrarlı tutar. Tünel genişlerse ucu nazikçe tekrar ısıtmak kenarları toparlamak için yeter, çünkü bunaltıcı bir içim çoğu zaman dikkatsiz bir yakıştan çıkar. Tüm bu küçük hamleler birlikte gelince içim kesintisiz düzgün ilerler ve aroma çeşitliliği çok daha rahat açılır, özellikle uzun oturumlarda bu fark belirginleşir.
Sıkı ve Gevşeği Dengelemek
Sıkı çekişi düzeltmek için ince bir iğneyle ucuna nazikçe geçit oluşturmak mümkündür, ama fazla zorla inmek içi bozabilir. Gevşek durumda ise çekişleri seyreltmek ve ucu biraz kapatmak fayda sağlar, ve böylece bir sonraki kutu için epey doğru bir karar vermek mümkün olur. Hediye seti çekişi nasıl gibi karışık setler farklı harmanları birleşik kutuda tanıtır; blue sampler ne kadar rahat ise yumuşak harmanları birlikte getirerek çekiş kıyası için fırsat açar. Aynı kutuda iki değişik direnç tipi denemek olağandır, ve tatlımsı harmanların birçoğunda direnç daha akıcı kalır. Bu farklılık sıklıkla sarım ve dolgu farkından doğar. Sorunlu adedi ayrıca koyup geri kalanları denemek daha akıllıcadır, ve bu farklılık puro değerlendirirken başvurulabilecek en açık kaynaklardan sayılır. Telaş etmeden yaklaşmak pek çok sorunu çözer. Sonuç olarak doğru kutu seçimi, içicinin beklentisine de bakar, ve kendi eşiğinizi bilmek sonraki denemeleri çok basitleştirir. Bu düzeni çoğu kutuda tekrarlamak, giderek hangi direncin size yattığını netleştirir, hem de böyle bir yaklaşım basit ve uygulaması kolay.
İdeal Çekişin Ölçütleri
İdeal çekiş gereğinden sıkı da çok gevşek de olmayan ılımlı bir noktadır, ama bu noktanın genişliği içiciden içiciye farklılaşır. Her puroya çekiş açısından puan biçerek kaydetmek zamanla belirgin bir kalıp ortaya koyar, ve bu yaklaşım yalnızca puro seçerken değil, saklama düzenini kurarken de işe yarar. Bourbon collection yanma testi vanilya ve karamel çizgisiyle dengeli bir ilerleyiş verir; geniş çaplı grand rothschild ise geniş gövdesiyle bol duman geçişi verir. İki puroyu karşılaştırmak çekişin ne şekilde değiştiğini gösterir, ve kısa notlar bile aylar sonra hangi purolara daha sık dönüldüğünü açıklar. Nihayetinde sıkı ya da gevşek çekiş yalnızca bir ölçüyle açıklanmaz, nem, sarım, kesim ve yakış benzeri etkenlerin bileşimiyle yorumlanmalıdır. Bu bakış çabuk hükümleri engeller, ama tek bir oturuma bakarak acele bir hüküm vermek risklidir. Notlarınız arttıkça beğeninize uygun direnç aralığı ayrıca belirginleşir. Bu sayede her oturum bir sonrakine örnek olarak kalır, ve denge arayışı, sonunda kişinin kendi damak zevkine denk bir tempo oturtmasıyla tamamlanır.